KULTURNA BAŠTINA – RIZNICA GRADOVA: Za konzervatorske projekte u Kolašinu za dvije godine izdvojeno 30.000 eura

Za Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara u Kolašinu Ministarstvo kulture samo u protekle dvije godine izdvojilo je skoro 30.000 eura. Od devastacije su prošle godine sačuvani Most knjaza Danila na Mrtvici, kao i Spomenik posvećen palim studentima u I svjetskom ratu 1914-1918. godine. Ove godine planirana je sanacija prilaznog puta do mosta Knjaza Danila, i konzervatorski postupci na Kući u kojoj je održano I,II I III zasijedanje AVNOJ-a.

U proteklom periodu Ministarstvo kulture je bilo nosilac posla, finansiralo i sufinansiralo i ostale  projekte iz oblasti zaštite i očuvanja i ostalih kulturnih dobara sa teritorije ove opštine, koji su realizovani ili je njihova implementacija u toku.

Centar za kulturu, fizičku kulturu i sport je kopleksna ustanova koja pored ostalog, obavlja i bibliotečku i muzejsku djelatnost. Muzejski fond po sadržaju pripada materijalu kompleksnog tipa, što podrazumijeva sadržajno različite muzejske zbirke, i to: etnografska zbirka (150 predmeta), istorijska (200 predmeta), numizmatička (2.092 predmeta) i zbirka slika (247 predmeta). Muzejska djelatnost se obavlja u objektu površine 250 m² koji je 2002-2003. godine sanirala Evropska agencije za rekonstrukciju. Bibliotečka djelatnost se obavlja u okviru radne jedinice Centra za kulturu.

Donošenjem Zakona o kulturi (2008. godine), Ministarstvo kulture je sprovelo sveobuhvatnu reformu zakonske regulative koja se, u prvom redu, odnosila na donošenje propisa iz oblasti kulturne baštine, i to na zakone o: zaštiti kulturnih dobara, muzejskoj djelatnosti, arhivskoj i bibliotečkoj djelatnosti, kao i na donošenje brojnih podzakonskih akata. Nacionalnim programom razvoja kulture Crne Gore (2011 – 2015. godina) takođe je predviđena reforma ustanova na nacionalnom i optinskom nivou, što je podrazumijevalo nove institucionalne oblike obavljanja konzervatorske, muzejske i bibiliotečke djelatnosti, uz zakonsku obavezu opština u Crnoj Gori da osnuju muzeje i narodne biblioteke, kao samostalne javne ustanove. Osnivanje muzeja i biblioteka kao samostalnih javnih ustanova podrazumijeva i reogranizaciju postojećih ustanova iz oblasti kulture i njihove statusne, organizacione, koncepcijske i kadrovske promjene.

Nepokretna kulturna dobra

Na teritoriji Opštine Kolašin, status kulturno dobro, ima 24  nepokretna kulturna dobra, koja su tretirana kroz Projekat revalorizacija kulturnih dobara:

1. Manastir Morača
2. Most knjaza Danila na rijeci Mrtvici
3. Ostaci barutane; Vinića Brdo
4. Gimnazija u kojoj su u toku NOB-a održani mnogi sastanci
5. Spomenik palim studentima iz I svjetskog rata 1914 – 1918
6. Kuća gdje je održan I kongres CNO
7. Kuća u kojoj je održan I kongres AFŽ-a Crne Gore
8. Kuća u kojoj je održano I, II i III zasijedanje ZAVNO-a Crne Gore
9. Spomenik palim borcima iz sreza kolašinskog
10. Spomen-ploča (Centar za kulturu)
11. Spomen-ploča (Zavičajni muzej)
12. Spomen-ploča (Centar za kulturu)
13. Spomen-ploča (Dom narodnog zdravlja)
14. Spomen-ploča nar. her. Budu Tomanoviću i Baju Sekuliću (Crkvine)
15. Spomen-ploča na mjestu gdje je strijeljano 500 rodoljuba (Breza)
16. Spomen-ploča u mjestu sjedišta SK KPJ za Kolašin (Drijenak)
17. Spomen-ploča her. Vukmanu Kruščiću (Mateševo)
18. Spomen-ploča (Gornje Lipovo)
19. Spomen-ploča (Barutane)
20. Grob I spomenik Baja Sekulića Crkvine
21. Grob I spomenik Buda Tonovića – Crkvine
22. Kuća u kojoj je bilo odredište PKKPJ za Crnu Goru
23. Spomen ploča – Kolašin – nije pronađeno
24. Spomen ploča – Vrlostup

 Za kulturna dobra urađeni su elaborati, koji sadrže detaljan opis sprovedenih aktivnosti, kao režim i mjere zaštite kulturnih dobara. Projekat je implementiralo Ministarstvo kulture i Uprava za zaštitu kulturnih dobara u saradnji sa svim nacionalnim i lokanim institucijama iz oblasti kulturne baštine,  kao i državnim i lokalnim organima uprave.

Pokretna kulturna dobra na teritoriji Opštine Kolašin, nalaze se u Manastiru Morača, i to:

1. Zbirka štampanih knjiga 2
2. Zbirka rukopisnih knjiga 6
3. Zbirka drvenog namještaja 17
4. Ikonostas sa ikonama
5. Zbirka ikona u manastiru 11
6. Zbirka metala 6

Kulturna dobra obuhvaćena su Projektom revalorizacije, na osnovu kojeg je utvrđen visok stepen očuvanosti objekata i predmeta sa statusom kulturno dobro.