Svjetski dan borbe protiv raka obilježava se svake godine 4. februara u organizaciji Unije za međunarodnu kontrolu raka (UICC), s ciljem podizanja svijesti o raku, podsticanja njegove prevencije i mobilisanja djelovanja u borbi protiv globalne epidemije raka, saopšteno je iz Ministarstva zdravlja Crne Gore.
Ustanovljen je 2000. godine.
– Kampanja koja se od 2025. do 2027. godine sprovodi pod nazivom „Ujedinjeni kroz jedinstvenost”, označava početak važne promjene u pristupu koji stavlja ljude u centar brige o raku. Ova inicijativa naglašava razumijevanje i adresiranje jedinstvenih potreba pojedinaca, porodica i zajednica, osiguravajući da liječenje i njega raka budu prilagođeni različitim perspektivama i iskustvima – navodi se u saopštenju Ministarstva zdravlja.
Ističu da je ,,u Crnoj Gori, kao i u mnogim zemljama regiona, evidentan rast broja registrovanih slučajeva malignih bolesti, što je djelimično rezultat starenja populacije, ali i promjena u životnim stilovima, te uticaja različitih faktora rizika.”
– Svjesni složenosti problema i potreba savremenog društva, Ministarstvo zdravlja Vlade Crne Gore izradilo je starteški dokument pod nazivom ,,Program prevencije i kontrole malignih bolesti za period 2026-2028. godine”, kao i Akcioni plan i započelo je sa realizacijom predviđenih aktivnosti. Prevencija malignih oboljenja ima ogroman javno-zdravstveni potencijal i predstavlja najefikasniji pristup njihovoj kontroli. Sprečavanjem izloženosti faktorima rizika ili njihovim modifikovanjem, moguće je spriječiti nastanak značajnog broja malignih bolesti – smatraju u Ministarstvu zdravlja.
U Crnoj Gori su, pojašnjavaju, uspostavljena tri skrining programa tj. programa za rano otkrivanje raka za koja postoje dovoljni dokazi o opravdanosti organizovanog skrininga. Riječ je o Nacionalnom programu ranog otkrivanja raka grlića materice, Programu ranog otkrivanja raka dojke i Nacionalnom programu ranog otkrivanja raka debelog crijeva.
– Tokom 2026. godine u planu je proširenje na nacionalni nivo programa ranog otkrivanja raka dojke. Nedavno je po prvi put u Crnoj Gori uvedena kontrastna mamografija u rutinski klinički rad, čime se omogućava preciznije otkrivanje suspektnih promjena, jer je u pitanju metoda koja u mnogim slučajevima može biti alternativa magnetnoj rezonanci – kažu u Ministarstvu zdravlja.
Dodaju da je ,,u Crnoj Gori od 2022. godine kao preventivna mjera za nastanak raka grlića materice, raka anusa i genitalnih bradavica, dostupna i vakcina protiv humanog papiloma virusa (HPV), koja ukoliko se primi na vrijeme, može spriječiti devet od deset slučajeva raka grlića materice, raka anusa i genitalnih bradavica.”
– Pored preventivnih mjera, Ministarstvo zdravlja je snažno usmjereno i na poboljšanje tretmana i liječenja onkoloških pacijenata. Na Institutu za onkologiju Kliničkog centra Crne Gore (KCCG) prošle godine pušten je u rad novi linearni akcelerator ,,True Beam”, najsavremeniji uređaj ove vrste u svijetu, čime je crnogorski zdravstveni sistem napravio značajan iskorak u liječenju malignih bolesti. Zahvaljujući 4D tehnologiji, sada možemo sa velikom preciznošću tretirati tumore u organima koji se pomjeraju tokom disanja, kao što su pluća, dojke, jetra i nadbubrežne žlijezde, što ranije nije bilo moguće – zaključuje se u saopštenju Ministarstva zdravlja Crne Gore.
Mn.M.